Een gevoel van noodzaak

Door de jaren heen heb ik altijd veel feedback gezocht van uiteenlopende mensen, vrienden, familie, muzikanten en andere kenners. Dat heeft met mijn karakter te maken: ik ben extravert. Dat betekent niet alleen dat ik mezelf opengooi naar de buitenwereld, maar ook dat ik niet louter gevoed word door een inwendige drive maar een grote mate van weerklank nodig heb om te blijven functioneren. Eén van de mensen die zo goed was mijn oeuvre aan een analyse te onderwerpen, was een theatermaker. Ik noem hem niet bij naam, want ik mag dan wel mijn ziel ontbloten, daarom moet ik mijn gesprekspartners hun eerlijkheid nog niet te grabbel werpen.

Het is al een tijdje geleden, dus ik weet niet of het nog altijd van toepassing is, maar hij miste in mijn liedjes “een gevoel van noodzaak”. Hij deed verwoede pogingen om dat uit te leggen, maar gaf toe dat het vooral een gevoel was. Ik begreep wel wat hij bedoelde, maar ik vond het natuurlijk niet leuk. Liedjes schrijven en ze brengen voor een publiek voelt namelijk voor mij wel heel sterk aan als een noodzaak. Ik heb het misschien niet zo hard nodig als voedsel, ademtocht en nachtrust, maar een week zonder artistieke creativiteit ervaar ik als een gemis. Er valt veel vervulling te halen uit goed je werk doen, thuis liefde en aandacht geven en krijgen of een flinke sportpartij, een lied maken is toch nog iets anders.

Maar is het dan noodzakelijk? En als het dat niet zou zijn voor mij, is het noodzakelijk dat het noodzakelijk is voor mij, opdat het voldoende zou zijn voor anderen? Dat denk ik zeker niet, maar voor de theaterman was dat dus wel noodzakelijk. En hij miste dat gevoel van noodzaak.

Je kan je niet eindeloos laten leiden door meningen van anderen. Je kan er even bij stilstaan, om dan verder te gaan. Tenminste, als muziek maken je behoefte is, en niet het tevreden stellen van Jan en alle theaterman. Wel, dit is de stilstand. Hier sta ik nog even stil bij het gevoel van noodzaak.

Als ik naar de artiesten kijk die ik zelf bewonder, voel ik dat dan bij hen? Ik neem de vier die mij het meest hebben “beroerd”. Captain Beefheart, Joni Mitchell, Nick Drake en Bach.

Voor Captain Beefheart kan muziek geen noodzaak zijn, want hij heeft zich sinds de vroege jaren ’80 helemaal uit de melomanie teruggetrokken om zich uit te leven in de schilderskunst. Een scheppingsdrang kan men de man dus allerminst ontzeggen. De muziek die hij maakte was van zo’n afwijkende, haast buitenaardse klasse dat hij wel een gloeiende noodzaak moet gevoeld hebben het resultaat van zijn muse over de wereld uit te spuwen. Nick Drake is aan die dwingende noodzaak en het gebrek aan weerklank kapot gegaan. Joni Mitchell heeft haar dochter afgestaan, toen die in de weg stond van wat haar écht bezig hield. Een eigen kind is voor een moeder toch de meest primitieve drang die er bestaat. Een moeder zou haar eigen leven geven voor haar kind, behalve onder omstandigheden die ook voor het kind zelf dodelijk zouden zijn, en dan nog. Ik mag eigenlijk geen uitspraken doen over moedergevoelens, als kinderloze man, maar Joni Mitchell gaf haar kind weg omdat de roep van de muziek sterker was. De muziek had hààr nodig, dàt voelde zij. Over Bach weet ik weinig. Het zou erg aanmatigend zijn van mij om hier vrijblijvend de noodzakelijkheid van zijn muzikale activiteit in twijfel te trekken. Alleen al genetisch was hij voorgeprogrammeerd om het leven te leiden van een muzikant. Hij kon werkelijk niet anders.

Ik moet weg van deze drukkende voorbeelden. Ik zal nooit de dwingende noodzaak van mijn muzikale helden ervaren. Mijn leven is een spreidstand, tussen karakter en ambitie, tussen het schrijven van liedjes en alle andere prikkels die het moderne leven ons biedt, tussen de noodzakelijkheid om de kost te verdienen en het onbehagen dat mij overvalt als ik te lange tijd ben verstoken van een gefloten melodie, een uitgewerkt idee, een repetitie met mijn vrienden groepsleden of een optreden voor een publiek, hoe klein ook.

En jij, beste lezer, ervaar jij een gevoel van noodzaak? Voel je het als je zelf speelt? Als je niet speelt? En vertel mij, voel je het bij de liedjes van Stanza?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *