Hoe schrijf ik een lied (1) – onderdelen en ontstaan

Hoe schrijf ik een lied? Voor liedjesschrijvers is het een tweede natuur. Anderen hebben de drang om een lied te schrijven, maar zitten vast. Deze vijfdelige serie doet een poging, in alle bescheidenheid, vanuit de ervaring van Stanza zelf.

Waaruit bestaat een lied?

Een liedje bestaat uit verschillende onderdelen: een tekst , een melodie, een ritme, een structuur en een arrangement.

De tekst vertelt een verhaal, geeft een sfeer weer, is poëtisch of spitsvondig. De melodie wordt gezongen, of door een instrument gespeeld, bovenop een harmonie van andere instrumenten. Meestal bevat een lied meerdere verschillende stukken, die weerkeren in een bepaalde volgorde: dat is de structuur. Elk deel heeft een akkoordenschema. Het ritme bestaat uit de maat en het tempo. Het arrangement is de manier waarop je het liedje speelt: alleen met een gitaar of een piano, met een groot orkest of met computers.

Hoe ontstaat een lied?

Veel liedjes ontstaan door al zingend een verhaal te vertellen. Eerst krijg je een idee: een leuke zin of een onderwerp. Dat idee wordt een verhaal. Dan begin je dat verhaal te zingen. Zo kom je uit bij een melodie, die ritmisch goed past bij de woorden. De melodie is vrolijk of triestig of tussen de twee. Dat zal afhangen van het verhaal dat je wil vertellen. Bij dat verhaal past een gevoel. Sommige melodieën brengen een vrolijk gevoel over, andere een triestig gevoel.

Sommige liedjes ontstaan omgekeerd. Je hebt een melodie in je hoofd en je loopt die de hele dag te fluiten of te zingen. Je vraagt je af welke woorden hier bij horen. Uit de woorden ontstaat een tekst, die je probeert te doen passen in de melodie.

Nog andere liedjes ontstaan door een bestaande tekst en een bestaande melodie op elkaar te plakken. En ten slotte kan je ook een lied maken door de tekst en de melodie tegelijk te ontwikkelen.

Elke liedjesschrijver heeft een andere manier van werken. De ene is meer een verteller (zoals ik) en werkt vanuit de tekst, de andere is meer een muzikant en werkt vanuit de melodie, of vanuit een akkoordenprogressie. Nog een andere is een arrangeur werkt vanuit een combinatie van klanken.

In de rest van de reeks zullen we ingaan op de structuur, wel of niet rijmen, technieken en dat je alles wat je geleerd hebt mag vergeten:

  1. Hoe schrijf ik een lied (1) – onderdelen en ontstaan
  2. Hoe schrijf ik een lied (2) – structuur
  3. Hoe schrijf ik een lied (3) – over volksmuziek en rijmen
  4. Hoe schrijf ik een lied (4) – technieken
  5. Hoe schrijf ik een lied (5 en slot) – er zijn geen regels

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *