De hand van meester Raymond (1) – Meisjes

Net nu deze blog wilde beginnen aan een nieuwe reeks “Leer eens van een grootmeester”, aan de hand van het oeuvre van Raymond van het Groenewoud, kwam een strenge wind aanwaaien uit het verre Schaarbeek, die brandhout maakte van onze pastiche op die andere woordkunstenaar, Drs. P. Radio Plasky wijdde een uitzending aan “Tijdloos” en onderwierp voornamelijk het huns inziens kreupele metrum aan een diepgaand onderzoek. Wij traden in behaagzieke woordenwisseling met de redactie aldaar, terloops ons metend met onbestaande concurrentie in een uitgeschreven poëziewedstrijd, waarbij we nogmaals onze premature publicatiedrang in de verf zetten.

Met de wederzijdse wiedergutmachung in de broekzak kunnen we verder met de oefening en starten we met het eerste nummer op zijn derde plaat, “Meisjes“. Het lied zou Raymonds carrière verder beheersen als obligate toegift op alle concerten, in weerwil van ’s mans prolifererende productie, waaronder nochtans vele parels zouden volgen, al hoef je geen beeldenstormer te zijn om ook bij dit monument enkele zwakkere momenten te onderkennen.

https://www.youtube.com/watch?v=tqEK_Putofo

Structuur

Meisjes bevat een oerkreet die intellectuelen en gepeupel verenigt. De kracht van het lied zit, behalve in de universele thematiek en de leuke tekstuele vondsten, volgens de analytische cel van Stanza in het feit dat de gebruikelijke strofe-refreinstructuur hier is omgezet in een refrein gevolgd door nog heftigere refreinen. De meeste liedjes hebben een kalme aanzet, met tekstuele variatie, strofe genaamd, vaak getoonzet in een weemoediger mineur, gevolgd door een herkenbaarder, meezingbaar en vrolijk majeur, het refrein. “Meisjes” valt met de deur in huis, om vervolgens het kot op stelten te zetten en finaal de meubelen en het huisgerief buiten te dragen.

Meisjes! Ze maken ons kapot meneer
Ze maken ons zo zot meneer
Huuuu meisjes
Meisjes! Ze zijn toch zo bizar meneer
Ze komen zelden klaar meneer
Statitistieke meisjes

Een eerste uitstekende vondst daartoe is de herhaling van het slotwoord in elke regel: “meneer”. Rijmen door herhaling is not done, maar Raymond draait er zijn hand niet voor om en eigent zich dat recht toe door voorafgaandelijk al te rijmen. Daarna de energie nog doen toenemen is een heksentoer. Raymond doet dat door tekstuele ballast overboord te gooien en te vervangen door het uiterst meezingbare “Olalala”, later ook bekend van TC Matic.

Olalala meisjes
Ze komen goed van pas
Olalala meisjes
Doen zij nog steeds de was
Mamijmoemiemeisjes
Soms stort ik in hun kas
Olalala meisjes
Ah ! Maskes

Hierna zorgen brugje en solo voor de eerste rustpauze, tijdens dewelke intellectuelen en gepeupel drank kunnen bestellen. Een solo na slechts één refrein lijkt voorbarig, maar door het hoge energiepeil kan het. Dan volgt een herhaling van die structuur. Er is natuurlijk geen ruimte meer voor een nieuwe solo na de brug, waarin de zanger zich even van zijn weke kant toont – twee solo’s daar moet je Mark Knopfler voor heten – dus komt Raymond op de proppen met een soort meta-refrein op de akkoordenstructuur van de strofe, een mantra gebracht door een mannenkoor dat nu bestaat uit niet langer van elkaar onderscheidbaar en ladderzat intellectueel gepeupel.

Meisjes! Ze zijn zo welgebouwd meneer
Toch die waar ik van hou meneer
Amelinckx meisjes
Meisjes! Ze zijn het and’re soort meneer
De passionele moord meneer
Meisjes

Olalala meisjes
Ze komen goed van pas
Olalala meisjes
Ik wou dat ik er een was
Mamijmoemiemeisjes
Ze komen goed van pas
Olalala meisjes
Neem me mee, neem me mee

Meisjes zijn ‘t allermooist op aard
Niets dat hun schoonheid evenaart
Zeg dat Van ‘t Groenewoud het gezegd heeft
Meisjes zijn ‘t allermooist op aard
Niets dat hun schoonheid evenaart
Zeg dat Van ‘t Groenewoud het gezegd heeft

Thematiek

Zo’n hoog-energetisch lied zou ongetwijfeld overdreven overkomen mocht de thematiek er zich niet zo toe lenen. Het bezingen van vrouwelijk schoon heeft alle potentieel om een meute venten te laten meebrullen. Toch is het, zeker in de uitlopers van de flower-power, een ware evenwichtsoefening waarin de jonge Raymond glansrijk slaagt. Als amateur-toondichter onderken ik vooral de suggestie. Er zijn niet zoveel woorden nodig om de mannelijke onderbuik van vlinders te voorzien. Ze maken ons kapot, en zo zot, en ze komen goed van pas, want als we eerlijk zijn vinden we het in poltiek correcte en incorrecte tijden heus prima dat zij nog steeds de was doen. In de tweede strofe is wat relativering op zijn plaats met een grapje over de Amelinckx. Dit helpt ons voorbij de anders heikele verdedigbaarheid van de passionele moord. Als de meerwaardezoekers finaal op hun wenken zijn bediend en elkaar ter begrip aanstoten, mag het repetitieve slot aanrukken. De verenigde brotherhood zingt als één macho “Zeg dat van het Groenewoud het gezegd heeft“. Wij houden van meisjes en hebben sinds 1978 een zegsman in die kwestie.

Extra bijlage voor de nerds: het akkoordenschema

Zoals het een superpositie van refreinen betaamt, zijn er louter majeur-akkoorden terug te vinden in dit nummer: A, G, D in de strofe en E, A in het refrein. De volgorde waarin ze gespeeld worden, herbergt toch een zekere melancholie. Technisch kunnen we dat verklaren doordat dit lied, met name de strofe, in een mixolydische toonaard staat.

In de “normale” grote toonladder, die in de modale theorie “ionisch” wordt genoemd, komen drie grote akkoorden voor, drie kleine en één verkleind. In la-groot, met noten la-si-do#-re-mi-fa#-sol#, ofte A-groot, zijn dat A, Bm, C#m, D, E, F#m, G#dim. Als je de grote akkoorden overhoudt, heb je A-D-E, het eerste, vierde en vijfde akkoord. De akkoordenprogressies die terugvallen op I-IV-V kan je terugvinden in alle vroege rock’n roll. Ze zijn gebaseerd op de elementaire blues. Als je een liedje maakt in die akkoorden, dan is het erg moeilijk de herkenning van dergelijke old-timers te vermijden.

In de Europese volksmuziek en elders ter wereld tref je ook andere toonladders aan, zoals de mixolydische, waarbij de 7de noot met een halve toon verlaagd wordt. Met grondtoon la geeft dat la-si-do#-re-mi-fa#-sol. In Heb je al gekeeld van de zeven, de zeven hebben we uitgelegd waarom die toonaard veel voorkomt in de folk. Hierin komen opnieuw drie grote akkoorden voor, namelijk A, D en G, of I-IV-VII.

Er is nog een andere manier om die progressie te bekijken, namelijk als een I-IV-V vertrekkende vanaf D. Door echter A als grondakkoord te nemen, ontstaat er een omkering, die we “anders” of melancholisch aanvoelen.

In de zanglijn van de strofe treden er bovendien enkele “suspended” noten op, uitgestelde oplossingen naar het majeur en een stevige “blue note” op de mei van het slotwoord meisjes. Het refrein is E-A, een oerklassieke oplossing van V naar I, waarmee Raymond opnieuw de poptraditie respecteert om het refrein meer “majeur” te maken dan de strofe.

Dit is natuurlijk geen unieke vondst waarmee onze nationale bard de Europese folk verzoent met de Atlantische rock. Tal van musici hebben het hem voor- en nagedaan. We hebben zelfs een rock-klassieker gevonden met precies dezelfde progressie in de strofe én in het refrein, maar dan vertrekkend van grondtoon Db (re-mol). Het ritme is anders en de zanglijn ook, maar je kan met een kleine inspanning “Meisjes” meezingen op dit lied:

 

1 gedachte op “De hand van meester Raymond (1) – Meisjes”

  1. Heb de fileerdrift op Radio Plasky doorgenomen. Fijn discussiestof, om bij gelegenheid nog eens op te hoesten en door te spoelen met het eerder genoemde streekbier. Het houdt een taalgevoelige mens wel alert !

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Recente blogartikels

concerten

Verslag concert Arscene Hansbeke

Voor een publiek van bijna 70 sympathisanten palmde Stanza gisteravond zaal Arscene in Hansbeke in. Het was hartverwarmend, jullie gulle …

Lees verder
Geen categorie

Optreden in Arscene Hansbeke 15/11

Het concert in eigen beheer van Stanza gaat door op 15/11 in zaal Arscene in Hansbeke. Kaarten kosten 10 euro …

Lees verder
concerten

Schoolfeest Gentbrugge

De directie van basisschool Sint-Gregorius had het uitstekende idee Stanza in te huren om hun afsluitend personeelsfeest op te fleuren. …

Lees verder

Laatste plaatsen!

STANZA

LIVE IN ARSCENE
VRIJDAG 15 NOVEMBER 2019